Συμβουλευτική στην Εξωσωματική

Η υπογονιμότητα μπορεί να αποτελέσει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στη ζωή ενός ανθρώπου ή ζευγαριού. O αντίκτυπος συνήθως εντοπίζεται σε επίπεδο ψυχολογικό, σωματικό, κοινωνικό αλλά και οικονομικό. Η αδυναμία ενός άνδρα ή μιας γυναίκας να αποκτήσει απογόνους μπορεί να αποτελέσει πηγή έντονου άγχους, με αρνητική επίδραση στη σχέση του ζευγαριού, καθώς και στις σχέσεις με φίλους και άλλα μέλη της οικογένειας.

Μετά από κάθε διαδικασία εξωσωματικής γονιμοποίησης ή κύκλο θεραπείας, όταν δεν επιτυγχάνεται κύηση, η απογοήτευση βιώνεται τόσο έντονα που μπορεί να οδηγήσει σε ψυχική εξουθένωση. Οι υπογόνιμοι άνθρωποι έχουν συχνά μια ροπή προς κατάθλιψη και αγχώδεις διαταραχές, νιώθοντας πως έχουν χάσει κάθε έλεγχο. Η αυτοεκτίμηση του ενός ή και των δύο συντρόφων πλήττεται σοβαρά και συχνά νοιώθουν θυμό, μοναξιά, θλίψη. Οι ψυχικές εντάσεις αλλά και οι συγκρούσεις στην καθημερινότητα μέσα στη σχέση του ζευγαριού, συχνά γίνονται δυσβάσταχτες. Όλες αυτές οι αλλαγές στη δυναμική του ζεύγους μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρή απομάκρυνση, καθώς οι σύντροφοι απομονώνονται συναισθηματικά.

Όταν ο ένας ή και οι δύο σύντροφοι αρχίσουν να βιώνουν τις αρνητικές ψυχολογικές συνέπειες της υπογονιμότητας, συνιστάται να συμβουλευτούν έναν ψυχολόγο εξειδικευμένο σε θέματα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και με επαγγελματική εμπειρία και εκπαίδευση στη διαχείριση της υπογονιμότητας στα άτομα και τα ζευγάρια. Πολλά ζευγάρια ανακουφίζονται και όταν συμμετέχουν σε ομάδες υποστήριξης, όπου μπορούν να έχουν τακτικές συναντήσεις με άλλα ζευγάρια σε παρόμοια με τη δική τους θέση και να μοιράζονται τις εμπειρίες τους. Ο εξειδικευμένος ψυχολόγος μπορεί να βοηθήσει το ζευγάρι να εκφράσει τις συναισθηματικές του δυσκολίες και να βιώσει τις διαδικασίες υποβοήθησης της αναπαραγωγής όσο το δυνατόν πιο ανώδυνα ψυχικά, επιτυγχάνοντας ουσιαστικότερη επικοινωνία μεταξύ τους.

Η συμβουλευτική διαδικασία επικεντρώνεται σε θέματα όπως:

Πένθος (καθ’έξιν αποβολές, εμβρυική μείωση, απώλεια κύησης, αποτυχημένες προσπάθειες εξωσωματικής)

Γενικευμένο αίσθημα αποτυχίας

Απώλεια ενδιαφέροντος στην εργασία ή άλλες δραστηριότητες

Υπογόνιμοι ασθενείς σε προχωρημένη ηλικία

Συχνές συγκρούσεις και απομάκρυνση του ζευγαριού

Εξωσωματική με δωρεά ωαρίων, δωρεά σπέρματος ή δωρεά εμβρύων

Παρένθετη μητρότητα (υποκατάστατη ή φέρουσα)

Η θεραπευτική διαδικασία είναι απαραίτητη όταν παρατηρείται:

• αυξημένο άγχος
• αυξανόμενη αίσθηση απελπισίας
• δυσκολίες στη λήψη αποφάσεων
• σύγχυση και αδυναμία συγκέντρωσης
• πρωτογενής σεξουαλική δυσλειτουργία
• αλλαγή διατροφικών συνηθειών (μεταβολές στην όρεξη ή/και το βάρος)
• διαταραχές στον ύπνο
• κοινωνική απόσυρση
• χρήση ουσιών

Ο ρόλος του εξειδικευμένου ψυχολόγου:

Η συμβουλευτική στην εξωσωματική γονιμοποίηση καλύπτει όλο το εύρος των ψυχολογικών υπηρεσιών που σχετίζονται με τις θεραπείες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και τη δημιουργία οικογένειας με σπερματέγχυση, εξωσωματική γονιμοποίηση, με δωρεά ωαρίων ή δωρεά σπέρματος, με παρένθετη μητέρα, κ.ά. Οι υπηρεσίες αυτές περιλαμβάνουν ψυχολογικές αξιολογήσεις, συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με έμφαση στην εξωσωματική γονιμοποίηση, συμβουλευτική κατά την περίοδο της κύησης, κ.ά.

Πώς μπορεί να βοηθήσει η συμβουλευτική διαδικασία ενώ προσπαθείς να συλλάβεις;

Οφέλη ατομικής συμβουλευτικής και ψυχοθεραπείας

• Επαναφορά αίσθησης ελέγχου – βελτίωση της αυτοεκτίμησης
• Στρατηγικές διαχείρισης του άγχους
• Επεξεργασία και νοηματοδότηση των αρνητικών συναισθημάτων και σκέψεων
• Μείωση των αρνητικών συναισθημάτων: θλίψη, εξάρτηση, απομόνωση και άγχος
• Μείωση ενδεχόμενων σωματικών συμπτωμάτων όπως αϋπνία, κόπωση, κεφαλαλγίες, ή κοιλιακά άλγη.

Οφέλη συμβουλευτικής ζεύγους

• Ανάπτυξη σχεδίου δράσης για ενίσχυση του ζευγαριού στη λήψη αποφάσεων σε ό,τι αφορά την υπογονιμότητα, την εγκυμοσύνη, τη δημιουργία οικογένειας με συμβολή δότη ή δότριας ή με παρένθετη μητέρα
• Ενίσχυση της συντροφικότητας
• Σύσταση μεθόδων αποφόρτισης της έντασης που σχετίζεται με τις προκλήσεις της υπογονιμότητας
• Βελτίωση της επικοινωνίας των δύο συντρόφων για καλύτερη λειτουργικότητα του γάμου

Οι 6 φάσεις της συμβουλευτικής διαδικασίας κατά τη θεραπεία γονιμότητας

1. Αναγνώριση του προβλήματος και αναζήτηση βοήθειας

• υποστήριξη
• διασφάλιση κανονικότητας των συναισθημάτων
• προετοιμασία για διαγνωστικές εξετάσεις

2. Ιατρική αξιολόγηση

• αξιολόγηση - διάγνωση
• ενημέρωση
• διασφάλιση προσαρμοστικότητας στις τεχνικές υποβοήθησης της αναπαραγωγής

3. Πρόγραμμα θεραπείας της υπογονιμότητας

• συνεχής υποστήριξη και ενημέρωση
• διαχείριση των απαιτήσεων της θεραπείας
• βελτίωση και εφαρμογή μεθόδων αντιμετώπισης αρνητικών συναισθημάτων και ψυχοσωματικών συμπτωμάτων
• προετοιμασία για ρεαλιστικές προσδοκίες σχετικά με την επιτυχία της θεραπείας

4. Περαιτέρω θεραπείες ή / και διαγνωστικές εξετάσεις

• βοήθεια στην αντιμετώπιση των κοινωνικών και άλλων ψυχολογικών επιπτώσεων της υπογονιμότητας
• επεξεργασία άλλων επιλογών με σκοπό την απόκτηση παιδιού

5. Θεραπείες με συμβολή τρίτου (δωρεά ωαρίων ή / και σπέρματος, παρένθετη μητρότητα)

• αξιολόγηση ψυχολογικής ετοιμότητας
• ανάλυση των επιπτώσεων των αποφάσεων και των διαδικασιών
• διεργασία πένθους της γενετικής σχέσης με το παιδί

6. Απόφαση τερματισμού της θεραπείας

• βοήθεια στη λήψη απόφασης σχετικά με τερματισμό της θεραπείας
• επαναπροσδιορισμός της γονεϊκότητας
• λύση και οριστικοποίηση απόφασης ζωής